“Lazer op, stomme klootzak”, of “lazer op, ouwe lul”. In het Frans is het gewoon ” Casse-toi, pauvre con”.

De woorden van de Franse president Sarkozy galmen inmiddels vier dagen na en vallen internationaal niet goed. Le Nicolas voor de zoveelste maal in het nieuws om iets onbenulligs. Want laten we eerlijk zijn: waar hebben we het over! Je moest eens weten wat de man privé allemaal zegt over “zijn” volk. Het zal vast wel een stapje verder gaan dan ‘stomme klootzak’. Altijd die massa, dat klootjesvolk. Immer vriendelijk en één keer uit je slof schieten (en gelijk op film vastgelegd). Ach, overkomt iedereen.

Nicolas Paul Stéphane Sarközy de Nagy-Bocsa is pas sinds mei 2007 president, maar heeft nu al voor meer sensationeel en roddel-voorpagina-nieuws gezorgd dan Mitterand en Chirac tezamen. Zijn vrouw trok hem tijdens het presidentsschap niet meer en Frankijk had voor het eerst een alleenstaande leider. “Zie je wel. Het kan wel!” moet Mark Rutte gedacht hebben. Helaas, Sarkozy had binnen mum van tijd (twee maanden!) wél een nieuwe vlam en niet de minste. Fotomodel en zangeres Carla Bruni deelde de lakens eerder met Mick Jagger, Eric Clapton, Kevin Costner, Donald Trump en Vincent Perez. Een paar maanden later trouwde het stel. Doet Sarkozy niet verkeerd.

En iemand vriendelijk lachend uitschelden noemen vind ik ook nog wel grappig. Maar een eerder voorval spande wel de kroon. Sarkozy op de G8 bijeenkomst in 2007. Net geluncht met de Russische president Poetin en strontje lazarus van de wodkaatjes op het podium verschijnen.
Deze president is gewoon rock ‘n’ roll in zijn puurste vorm!

Zit nu al maanden te twijfelen. Zal ik ‘m kopen of niet? Is het de moeite waard? Ik reis best veel, toch? Zal ik er veel mee spelen? Zo duur is het nu ook weer niet? Je kan er niet alleen spelletjes mee spelen, maar ook foto’s en films op kijken en muziek luisteren. Koopje toch? En meer van dat soort existentiële vraagstukken.

Hak jij die knoop nou eens door!

Vandaag, lieve luisteraars, wil ik jullie toch eens nader kennis laten maken met een artiest die ongeveer de helft van de inhoud van mijn Zennetje vult. David Bowie zou wel tachtig MP3-spelers kunnen vullen, maar ik ben selectief geweest.

Geloof het of niet, maar niet elke plaat van de man is briljant. Nee, echt niet. Kijk, over de albums van Bowie in de jaren ’70 kunnen we kort wezen: stuk voor stuk goed tot zeer goed tot briljant. Dat weten we allemaal; is een feit. ‘Ziggy Stardust’ (1972) pronkt immer hoog in de muzieklijstjes en persoonlijk trek ik ‘Low‘ (1976) ook zeer goed. Maar over dit decennium ga ik het nu niet hebben. Het zijn de jaren ’80 waar Bowie op muzikaal gebied grandioos de mist in ging. Okee, hij groeide op commercieel vlak uit tot een superster en verdiende eindelijk ook zelf eens wat, maar ‘Tonight’ (1984) en ‘Never Let Me Down’ (1987) accepteer ik als groot Bowie-fanaticus gewoonweg niet. Ze bestaan, maar daar is alles mee gezegd. Gelukkig krabbelde de man eind jaren ’80 weer omhoog met ‘Tin Machine’ (1989), een stevige rockplaat die ik zeer acceptabel vind, maar waarover de meningen nogal verschillen. En daarna kwam het helemaal weer goed, zeker toen Bowie in 1995 met het zeer sterke ’1. Outside’ kwam. De meest recente platen, ‘Heathen’ (2002) en ‘Reality’ (2003) laten zelfs de jaren ’70 weer opleven.

Tonight

Nee, de Bowie voor en na de jaren ’80 zit gebeiteld. Het is dat a-muzikale, inspiratieloze en foute decennium, waarin artiesten als Rick Astley en Modern Talking floreerden. Brr! Ook een held als Bowie had moeite met op niveau blijven en kwam in 1984 met ‘Let’s Dance’. Op zich een geinig album, maar kom op, het is niets vergeleken bij eerder werk. Okee, er staan leuke deuntjes op, maar het is niet meer de oude Bowie. Nou ja, foutje, kan gebeuren. Iedereen maakt wel eens een slippertje. Maar Bowie maakt nog twee slippertjes! Let’s Dance, Tonight en Never Let Me Down zijn stuk voor stuk slappe platen. En het ergste is dat de man in 1987 ook nog eens een afgrijselijke theatrale en bombastische stadiontournee plant waar als deze nummers live ten gehore gebracht worden. Gelukkig gruwelt Bowie er nu zelf ook bij, maar poe, wat was hij de weg kwijt.

Maar…Bowie zou Bowie niet zijn als hij door de felroze en groene walmen van de lamgeslagen jaren ’80 ook niet wat moois zou produceren. Luister eens door de schelle en vet aangezette drumbeats van een nummer als ‘Absolute Beginners’ (1986) heen. Da’s een prima lied! En ook ‘This is not America’ (1985) staat nog als een huis. Beide nummers speelde hij in 2000 voor het eerst weer live en in deze ietwat gemoderniseerde versie klonken ze nog immer als muziek in de oren.
Maar van dat ene album, die grote misser, die zwarte bladzijde in Bowie’s carriere, de draak die Tonight heet, kwam zowaar ook iets moois. Naast muzakdeunen als ‘Don’t Look Down’, ‘Tumble and Twirl’, de titeltrack ‘Tonight’ (met Tina AAARGH! Turner) en de Beach Boys cover ‘God Only Knows’, die enkel antiperistaltische bewegingen oproepen, staat er ook een pareltje op de plaat. De ultieme outsider. Het lichtpuntje in de grauwe duisternis: ‘Loving the Alien‘.

Tonight single

Lovin the Alien is mooi, lief, vreemd, hypnotiserend, sfeervol en episch. Daarnaast is het een echt Bowie liedje. Het nummer klopt gewoon. Ietwat overgeproduceerd (geheel volgens de trend van de jaren ’80 overigens) en vet aangezet, maar desondanks een prachtig stukje muziek én lyrics. Het nummer is geen herhaling van eerdere space thema’s van Bowie, maar een persoonlijk en emotioneel relaas tegen geforceerde en georganiseerde religie, de “awful shit we had to put up with because of the church”. De bijbel vertelt niet enkel de waarheid, zegt Bowie, die pleit voor harmonie tussen religies, voornamelijk Islam en Christendom.
Tijdens de Reality-tour in 2006 zong Bowie het nummer voor het eerst sinds de nare Glass Spider tournee van 1987, enkel begeleidt door sprookjesachtig gitaarspel. Ondergetekende had kippenvel op de meest onvoorspelbare plekken.

Ik raad je aan het nummer eens te beluisteren. Vergeet de jaren ’80 context en luister naar de muziek, naar Bowie’s stem en de tekst. Eventueel kijk je de videoclip ook eens, maar die voegt mijns inziens niets toe. Enjoy!

David Bowie – Loving the Alien (1985) (7’11”)

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Jij al netvibes?

Netvibes is een webapplicatie waarmee je een persoonlijke webpagina kunt bouwen. Helemaal Web 2.0!
Verdomd handige gadget die je -als je wilt- als startpagina kunt instellen en kunt vullen met enkel inhoud die jij leuk vindt. Via een interactief stukje Javascript (AJAX) maakt de site gebruik van ‘modules’, soort ‘widgets’, die je naar believen kunt toevoegen. Zo kun je jouw pagina naast een zoekveld bijvoorbeeld vullen met een weersverwachting, nieuws headlines, een tv-gids, google maps, een reisplanner, je webmail, enz. enz. Je kunt inmiddels kiezen uit duizenden modules. En je kunt ook nog eens je eigen kleurtjes en achtergrond kiezen. Gekkenhuis!

De meerwaarde voor mij is de RSS functie. Nu had ik al een feedreader op mijn computer, maar die beviel niet. Hij was traag en de inhoud werd vaak niet juist weergegeven. In Netvibes kun je de RSS feeds van voor jou interessante weblogs en sites toevoegen, welke keurig onder elkaar worden weergegeven. Je kunt ze bijvoorbeeld ook onder diverse tabbladen plaatsen.

Wat je ook kunt toevoegen is Twitter, maar daar heb ik niets mee. Wie kan mij vertellen wat daar de meerwaarde van is? Wat is er boeiend aan de mededeling van Pietje die zegt dat hij een kop koffie gaat zetten. Of Marietje die een nieuwe telefoon heeft gekocht? Is het niet gewoon een omslachtige manier van chatten?

Hoe dan ook: Netvibes! Tip van de dag.

Verplichte kandidatuur voor Saw IV t/m X voor degene die vanochtend mijn één maand oude fiets heeft gejat!

P.S. De titel slaat op mijn eerste reactie toen ik mijn doorgeknipte slot zag liggen.

Wel eens het interieur van je woning in de spiegel bekeken? Ziet er behoorlijk anders uit en het biedt een nieuwe, afwijkende blik op je eigen bekende wereld. Een nieuwe wereld die je ook kunt bezoeken als je je ogen sluit. Je eigen brein is tenslotte tot de meest bizarre fantasieën in staat. En mocht je ook daar geen inspiratie uit kunnen halen dan zijn er de drugs nog altijd.

Lewis Carroll (Charles Lutwidge Dodgson) was hier een meester in. LSD, de drug en vooral de gevolgen ervan, waarmee zijn bekendste verhaal, Alice in Wonderland, vaak wordt geassocieerd, was er nog niet in de tijd dat hij het schreef. Wel scheen de man last te hebben van zware migraine aanvallen en bijbehorende hallucinaties. Bewust of niet, het overbekende verhaal van Alice is sinds zijn verschijning in 1865 het ultieme verhaal over het vluchten naar een andere realiteit. Het boek, dat oorspronkelijk ‘Alice’s Adventures in Wonderland’ heet, en diens opvolger, Through the Looking-Glass (1871), zijn wereldberoemde meesterwerken en staan aan de basis van de populaire cultuur in de moderne westerse maatschappij. Zonder Alice geen Matrix films van de Wachowski broers, ‘I Am the Walrus’ van The Beatles, de spannende verhaallijn in Lost of schilderijen van Salvador Dali.

Illustratie van John Tenniel uit Alice’s Adventures in Wonderland

Het Alice-verhaal van Carroll is gebaseerd op een écht meisje die Alice Lidell heette. De schrijver maakte op een middag een boottocht met de 10-jarige Alice en twee andere meisjes (toen kon dat nog) aan wie hij een verhaaltje vertelde om de tijd te doden. De meisjes vonden het prachtig en Carroll schreef het allemaal op. Het boek werd later voorzien van de onsterfelijke en nog immer schitterende illustraties van John Tenniel. Vanaf het begin werd Alice een immens succes. Het vervolg (letterlijk een spiegelbeeld van het eerste deel) verkocht zelfs nog beter. Inmiddels is het verhaal in 125 talen vertaald en bestaan er over de honderd verschillende edities van het boek, die vaak bestaan uit een bundeling van de twee verhalen. Carroll is na Shakespeare de meest geciteerde auteur.

Disney’s Alice
In 1951 verscheen de Disney-animatie Alice in Wonderland. De film maakte van Alice het knappe blonde meisje in blauwe jurk met wit schort, zoals velen haar nog altijd zien en gaf in feite het startschot voor Alice als cultureel icoon en het verhaal (met elementen uit beide boeken) fungeerde als fundament voor alle mogelijke uitingen in de media, zoals muziek, schilderkunst, opera, toneel, games, ballet, televisie en film. En dit terwijl de animatiefilm eigenlijk oude koek was. Het verhaal was reeds drie maal eerder verfilmd, in 1903, 1933 en 1951.

Acht maal Alice in een verfilming. Van links naar rechts, van boven naar onder:
1903, 1933, 1951, 1972, 1976, 1985, 1988, 1991

Alice als cultureel icoon
Vanaf 1951 ging het hard met het kleine meisje. Net als in het verhaal groeide haar status als kool. Na de Disney verfilming volgden niet minder dan tien films gebaseerd op Carrolls boeken. Noemenswaardig zijn de soft-pornografische musical verfilming uit 1976, de versie uit 1985 met Sammy Davis Jr. als rups (caterpillar) en de 1988 versie van de Tsjechische animator Jan Svankmajer. In de hoogtijdagen van de flowerpower komt de Amerikaanse band Jefferson Airplane met het nummer ‘White Rabbit’ (1967) waarin niet alleen Alice bij naam wordt genoemd, maar ook de dormouse, de caterpillar, the Red Queen en the White Knight. Het nummer is een ode aan Carrolls verhaal, maar ook een sneer naar de moeders die lieflijk voorlezen uit Alice die van alles inneemt dat haar voorkomen en visie beïnvloed en dan verbaasd zijn dat hun kinderen later ook naar geestverruimende middelen grijpen. Het lied dat overduidelijk over drugsgebruik gaat, kwam probleemloos door de censuur van de radio. Feed your head!

MP3: Jefferson Airplane – White Rabbit

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Down the rabbit-hole
Witte konijntjes met haast, de rabbit-hole, het malle theeclubje, de pijprokende rups, de walrus en de timmerman, de spiegel als entree, het oplossen van raadsels en puzzels, het levende kaartenspel en schaakspel, de egg-man. De invloed van Alice in Wonderland is onherroepelijk en onvermijdbaar aanwezig in alle facetten van onze samenleving. Het vormt de basis voor ontelbaar veel films, muziek en literatuur. Het is simpelweg overal en begint zo langzamerhand de bijbelse referenties naar de kroon te steken. Alice als concurrent voor Jezus; het moet niet gekker worden.
Als er honderden, zo niet duizenden werken op je boeken zijn geïnspireerd, er een syndroom naar jouw creatie is vernoemd, filosofen Alice’s woorden citeren, het ‘lolita-complex’ terug is te voeren naar Alice en ‘down the rabbit-hole’ een ingeburgerde term is geworden voor heroïne in je ader spuiten, ja, dan heb je wel een indruk achtergelaten.

Hihi: KES

Er wordt vaak beweerd dat Caroll zelf een fervent opiumgebruiker was, wat wellicht zijn vreemde fantasieën verklaard. Maar zoals gezegd kunnen het ook zijn migraine aanvallen zijn geweest. Ook worden er vraagtekens gezet bij zijn fascinatie voor kinderen. Het ging zelfs zo ver dat hij graag naaktfoto’s van kleine meisjes maakte. Daar kwam wijlen Wacko Jacko niet mee weg. Hoe dan ook, om een verhaal als Alice te schrijven moet je ook wel een beetje een verdraaide geest hebben. Carroll stond in elk geval bekend als groot liefhebber van surrealisme en het onderbewuste. Eén iemand moet de eerste zijn en dat wordt hem in grote dank afgenomen.

Invloeden
Want zonder Alice geen Matrix (1999) waarin Neo het witte konijn volgt, net als Donnie Darko (2001) overigens. Die valt ook in slaap voordat hij achter een man in konijnenpak aansjokt. En wat dacht je van ‘Lost’, waarvan de vierde aflevering van seizoen 1 zelfs ‘White Rabbit’ heet en de laatste van het derde seizoen ‘Through the Looking-Glass’. De eerste Resident Evil film (2002) is zelfs helemaal gebaseerd op Alice. Niet voor niets draagt de hoofdpersoon haar naam, wordt het T-virus getest op een wit konijn, bieden spiegels de toegang tot een ondergronds lab, kijkt een personage telkens op zijn horloge (net als het konijn) en heet de grote vijand ‘Red Queen’ die Alice aanspoort om iemand te onthoofden (“off with her head!”). En zo zijn er meer films die Alice als basis hebben: Labyrinth (1986), Spirited Away (2001), Mirrormask (2005), Pan’s Labyrinth (2006) gaan allemaal over een jong meisje in een fantasiewereld die puzzels moet oplossen en/of opdrachten uitvoeren.

Sarah in Muppetland. Jennifer Connelly en David Bowie in ‘Labyrinth’.

In de popmuziek zijn Alice’s invloeden ook ontelbaar. Beatle John Lennon was een groot fan van het verhaal en baseerde ‘I Am the Walrus’ (1967) er op. Het was ook niet toevallig dat hij later in New York vlakbij Central Park ging wonen waar bronzen beelden van talloze Alice-karakters staan.

Alice in Central Park

Ook staat Carroll op de cover van het album ‘Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band’ (1967). Het is ook niet moeilijk te gissen waar de band Alice in Chains hun naam vandaan heeft. Marilyn Manson noemde een van zijn albums ‘Eat me, drink me’ (2007) naar de cake en drank die Alice inneemt en is bezig met een film gebaseerd op het leven van Lewis Carroll (klikkerdeklik). En laten we vooral Tom Waits niet vergeten, die een heel album opnam, Alice (2002), met nummers voor een toneelbewerking van Alice. De mooiste videoclip geïnspireerd op Alice is toch wel die van Tom Petty: ‘Don’t come around here no more’ (1982), welke een doodenge ‘tea-party’ laat zien:

In 2000 verscheen een computergame getiteld American McGee’s Alice, een horrorvariant op het Alice verhaal, welke in de pijplijn zit voor een filmvariant. Een prachtig stripboek is Alice in Sunderland van Bryan Talbot en de Franse tekenaar Gotlib verstripte het verhaal ook, waarin hij Barbarella (1968) vermengt met Alice. Barbaralice werd nogal een erotisch getint verhaal. Enfin, ik kan nog wel even doorgaan. Een overzicht van Alice in de media is hier te vinden.

Vlnr. promotie-illustratie voor American McGee’s Alice, een volwassen Alice
wordt bruut genomen door de onzichtbare kat in Gotlib’s Barbaralice, cover van Alice in Sunderland

Alice als cultureel fenomeen
Hoe je het ook wendt of keert, Alice is alom geïntrigeerd in alle culturele facetten van onze maatschappij. Het verhaal van Lewis Carroll en de tientallen karakters, citaten en symboliek is gewoon goed geworden en niet meer weg te denken in onze westerse manier van denken. Het is al zo ver dat als je een wit konijn in een film ziet, je automatisch een link legt met het Alice verhaal, waardoor de tekst een diepere betekenis krijgt. Net als verwijzingen naar het het oude en nieuwe testament alom aanwezig zijn in onze samenleving (jeetje = verbastering van Jezus), wordt ook Alice je onbewust door de strot gedrukt. Daarom pleit ik ervoor dat het basisonderwijs, naast bijbelstudie, ook Alice-studie doceert op school. Op z’n minst is het verplichte kost voor een kleuter. Alice als nieuwe messias. Dat zie ik Harry Mullisch nog niet bereiken.

Tot slot een fraaie link naar het originele handgeschreven én geïllustreerde Alice boek van Lewis Carroll himself.

Trailer Alice in Wonderland (2010)

Het was een tijd niet duidelijk of Tim Burtons Alice in Wonderland in Nederland in de bioscoop te zien zal zijn. Inmiddels hebben alle bioscopen hun boycot opgegeven en draait de film vanaf 10 maart.

Dit artikel schreef ik op 18 februari 2008 op deze site en op 25 februari 2010 als bijgewerkte versie voor Eeuwig Weekend. Beide versies zijn nu up-to-date

En de juiste antwoorden op de MennoKwis van afgelopen vrijdag.

1. Bill Cosby
2. Extremely Loud and Incredibly Close van Jonathan Safran Foer
3. Simone Walraven

4. De melk loopt op het originele schilderij van Vermeer niet over
5. Jeanny van Falco
6. ‘M’ (1931, Fritz Lang), waarin de moordenaar een ‘M’ op zijn jas geschreven krijgt
7. Ja, Scarlett Johanssen en Natalie Portman spelen samen in ‘The Other Boleyn Girl’ (2008, Justin Chadwick)
8. Jeremy Miller, die Ben speelde in Growing Pains
9. We zien Elisabeth Eckford, één van de negen zwarte kinderen (‘Little Rock Nine’) die als eerste zwarten naar school probeerden te gaan als gevolg van de afschaffing van de rassenscheiding op openbare scholen. Hier zie je dat ze naar binnen probeert te gaan, terwijl de blanken én de Nationale Garde dat verhinderen. Ze wordt uitgejouwd door de menigte, zoals die blanke muts achter haar (Hazel Massery)
10. Kathy Bates en Jennifer Jason Leigh in ‘Dolores Claiborne’ (1995, Taylor Hackford) zijn moeder en dochter
11. Diamond Dogs (1974) van David Bowie

De winnaars:
Op 1: Serge Baeken (met 9 juiste antwoorden)
Op 2: David de Rooij en Erik Kriek (met 8 juiste antwoorden)
Op 3: Johan de Rooij (met 7 juiste antwoorden)
Op 4: Robert V, Aukje en Robert Smit (met 6 juiste antwoorden)
Op 5: Henk Stolker en Edwin (met 5 juiste antwoorden)

Hier de bijgewerkte Hall of Fame.