Max Laadvermogen was een jeugdserie die de VPRO uitzond in het Villa Achterwerk blok, ‘s ochtends van 9 tot 11 uur. Max Laadvermogen dateert alweer uit 1986. Dit wetenschappelijke kinderprogramma bestond uit een gespeeld gedeelte, met René Groothof als amateur uitvinder en fan van wetenschappelijke proefjes, en een serieus gedeelte waarin bioloog Midas Dekkers een minicollege gaf.

Ik was een megagrote fan en zat aan de buis gekluisterd als Max Laadvermogen weer voorbij kwam. De VPRO verkocht destijds ook een boekje met alle proefjes van Max. Die heb ik nog steeds. Tot mijn grote spijt toen, bleef het helaas maar bij 13 afleveringen. Tot mijn grote spijt nu is de serie nooit meer herhaald of op dvd uitgebracht. En zover ik weet ligt dat ook niet in de planning. En dan werk ik zelf notabene bij de VPRO.

Twee bladzijden uit Proefjes en (be)vindingen van Max Laadvermogen

Maar geen nood. Ik had een vooruitziende blik. Of beter: gehoor. Want nerd als ik toen al was heb ik de audio (!) van een aantal afleveringen van Max Laadvermogen opgenomen. Letterlijk met een cassetterecorder voor de mono-speaker van de 16-kanaals Sharp televisie! Kon ik de uitzendingen lekker terugluisteren op mijn walkman in bed. Dit deed ik overigens ook met films. Jim Hensons Labyinth kan ik nog altijd zin voor zin meepraten.

Enfin. Hieronder de leader van Max Laadvermogen. Enjoy!

[See post to listen to audio]

Wim de Bie is na de tv werkzaamheden verder gegaan op het net middels zijn weblog Bieslog. Hier publiceerde hij dagelijkse blogs en nam hij audio- en videosketches op welke in (inmiddels lage kwaliteit) RealAudio bestanden te beluisteren en bekijken waren. Ook dit is nog allemaal terug te halen op de site die op 13 mei 2008 na ruim zes jaar ophield te bestaan. Tijd voor nieuwe uitdagingen, liet de hoofdredacteur weten.

Wim ging als afsluiter nog heel even bloggen voor het Crossing Border festival op een speciaal voor hem ingericht weblogje. Een WordPress blogje! En daar was Wim nog niet bekend mee. Tijd dus voor een mini-cursus WordPress. En laat ondergetekende daar nu verantwoordelijk voor zijn bij de VPRO. Dus daar zat ‘ie. Wim de Bie. Naast me aan mijn bureau, keurig en rustig mijn instructies tot zich nemend, terwijl ik na elke zin hyperventilerend besefte wie er nou wel niet naast me zat. Wim de Bie! Een grootheid uit mijn jeugd en huidige leven.

Een bijzonder moment.

Een deel van de Bieslog audio en video wordt nog steeds als podcast aangeboden en is erg de moeite waard. Vooral ook de video’s van Coby de invaluitzendkracht in de zorgsector (Annet Malherbe). Ik raad je aan dit ook zeker eens te beluisteren en te bekijken. Hieronder een voorbeeld. Wim is verkouden. Lastig, maar het heeft wel een zeer coole bijkomstigheid!

[See post to listen to audio]

We horen David Sedaris, een Amerikaanse auteur over culturen en gewoontes, kerst en, jawel, ons traditionele Sint Nicolaas-feest.

“Yes,” he said. “That’s it. They’d kick him and beat him with a switch. Then, if the youngster was really bad, they’d put him in a sack and take him back to Spain.”

Ik heb hardop gelachen, Wat grappig is dit!

Voor de liefhebbers: hier is de tekst te lezen.

We kennen allemaal de verhalen over satanische boodschappen in Led Zeppelin’s ‘Stairway to Heaven’ en de subtiele hints op The Beatles’ Abbey Road dat Paul zo dood is als een pier. De ene keer bewust in het muziekstuk gestopt (denk aan Pink Floyd’s ‘Empty Spaces’), de andere keer ontdekt door een iets te enthousiaste fan. Een verontrustend voorbeeld van het laatste is dat van de band Judas Priest en de zelfmoord van twee tieners. De Amerikaanse James Vance en Ray Belknap luisterden vlak voor kerst 1985 naar het nummer ‘Better by you, Better than me’ van deze metalband en de subtiele tekst ‘do it!’ deed de boys (mede) besluiten een kogel door hun hoofd te jagen. Belknap slaagde heirin, terwijl Vance de big bang overleefde en met een zwaar misvormd gezicht voort moest (drie jaar later lukte z’n zelfmoord overigens wel). Het resulteerde in een lange rechtzaak die uiteindelijk gewonnen werd door de band. Een interessante documentaire over dit incident is op Google Video te vinden.

Subliminale boodschappen
Deze zogenaamde subliminale boodschappen in de muziek houden de gemoederen flink bezig. Terecht, want afgezien dat het treurig kan eindigen, zoals hierboven beschreven, is het erg leuk en soms griezelig verrassend om ze te vinden. Het zijn de easter eggs in de muziek. En in tegenstelling tot vroegah, toen je je platenspeler moest verbouwen om een plaat achterstevoren te draaien om eventuele verborgen teksten hoorbaar te maken, gaat het tegenwoordig een stuk makkelijker met een pc en een simpel audioprogramma. En als je ook nog wat research kunt doen op het internet kun je op intrigerende gevallen stuiten.
Hieronder een aantal voorbeelden.

Ter introductie maar even het eerder genoemde ‘Stairway to Heaven’. Achterstevoren afgespeeld, in officiële benaming backward masking genoemd, zijn meerdere teksten te horen. Hieronder een grapje van de mannen, te horen aan het einde van het nummer:

[See post to listen to audio]

Hoorde je ‘t? Er is toch echt te horen: Play backwards. Hear words sung. Luister nog maar eens. De belangrijkste en spraakmakende tekst is natuurlijk al eerder in het nummer te horen geweest: Its my sweet Satan. The one whose little path would make me sad whose power is Satan. He’ll give those with him 666. There was a little toolshed where he made us suffer, sad Satan.

[See post to listen to audio]

Nog wat duivels. Deep Purple met ‘Black Knight’: Oh demon thats leading from hell. We believe:

[See post to listen to audio]

Het moet niet heel raar zijn om dit soort duivelsaanbiddingen in muziek van Led Zeppelin of Judas Priest aan te treffen. Er zijn overigens ook genoeg voorbeelden van AC/DC, The Eagles en Iron Maiden. Maar wat dacht je van het onschuldige Pokémon? In de Pokémon rap ‘Gotta catch ‘m all!’ zit namelijk een niets verhullende tekst verscholen: I love satan. En dat vier maal! Rare jongens, die Japanners. Hoewel. Belgen kunnen er ook wat van. K3 bijvoorbeeld met hun lieve ode aan de oma ‘Oma’s aan de macht’: Grote massamoord. We just against a life. God die laat je zitten. Godverdomme leuk. Alee!

[See post to listen to audio]

Brr
Een stuk griezeliger wordt het met Yoko Ono. Geen vreemd nieuws, maar check dit. Achterstevoren laat haar tekst ‘anata, daiteyo’ (‘darling, hug me’) in het nummer ‘Kiss, kiss, kiss’ zich vertalen als I shot John Lennon (voorbeeld in de link hieronder). Macaber, niet? Enger nog is de commentaartrack van een Amerikaanse verslaggever bij de fatale autorit van John F. Kennedy in Texas. Hier is de volgende tekst in Backmasking te horen: He’s shot bad. Hold it. Try and look up. Alsof de gedachten van de man achterstevoren verwoord worden. Look up? Naar de schoten vanuit het raam?

[See post to listen to audio]

En zo kan ik nog wel even doorgaan. Maar je kunt zelf ook gaan zoeken en luisteren op het net. Het barst van de voorbeelden. Al dan niet vergezocht. Hieronder in een filmpje nog een reeks reverse speech-voorbeelden.

Bronnen:
Nu.nl
Reverse Speech
Jeff Milner’s backmasking (met de voorbeelden van Pink Floyd, Pokémon en Yoko Ono en vele anderen)
Backmasking op de Engelse Wikipedia

Dit artikel verscheen eerder op Eeuwig Weekend.

Op de speciale feestsite kun je vanaf 21.00 uur live schakelen tussen 16 locaties in heel het land waar optredens van bands plaatsvinden. Met andere woorden: jij bepaalt wat je wilt zien en wanneer.

Hoe cool is dat?
Meer info hiero.

Zegt Rob Fleming in het boek (Rob Gordon in de film) ‘High Fidelity’ van Nick Hornby. En gelijk heeft-ie. Ik heb zelf in mijn tienerjaren ontelbare mix-tapes gemaakt. Compilatiecassettes voor mezelf, maar vooral voor anderen. Want dat is natuurlijk het leukst. Een half uur per kant vol muziek die jij aan iemand anders wil laten horen. Het zegt veel over jouw persoontje, want -zoals Rob Fleming zegt- je gebruikt de lyrics (de poëzie) en muziek van anderen om jouw gevoelens over te brengen. Zo’n compilatie is niet zomaar een verzameling liedjes. Nee, het is je hart en ziel op tape. Het is een pure kunst en een delicate kwestie.

John Cusack als Rob in de verfilming van High Fidelity

De ultieme compilatie
De compilatietapes die ik maakte voor vrienden en vriendinnen werden grondig uitgedacht. De volgorde is van essentieel belang. Op papier schreef ik de uitverkoren muziekstukken op en vervolgens werd heel secuur de volgorde bepaald. Je begint natuurlijk met een knaller. Een nummer dat de aandacht van de ontvanger in één klap grijpt. Het liefst een dansbaar, up-tempo lied. De lyrics maken nog niet eens zo heel veel uit. Daarna volgt een soortgelijk nummer dat nét een tikkie harder of sneller is. Om de luisteraar helemaal te overtuigen. Echter, verschiet niet al je kruit want er moeten nog minstens een stuk of 15 nummers volgen. Dus neem gas terug en programmeer een rustiger nummer. Niet té sloom want dan ben je de luisteraar weer kwijt. De gevoelige tearjerkers kunnen straks wel. Dan weer een sneller nummer, gevolgd door een lekkere ballad. En op deze manier werk je de hele lijst af. Twee nummers achter elkaar van een zelfde artiest is ook uit den boze. Ik eindigde altijd met een grapje, maar dat is persoonlijk. Feit is: there are a lot of rules. Meer tips op deze Wikihow.

Kijk, halverwege de jaren ’90 geborene: dit is een cassettebandje.
(Check hier overigens de grootste verzameling old-school cassettebandjes)

PC’s killed the mix-tape star
Toen de bandjes langzaam aan werden weggedrukt door de writable cd’s is ook het oude vertrouwde compilatiegevoel een beetje gestorven. Tuurlijk, compilaties kun je ook op cd’s branden, maar het is anders. Je zit niet meer geconcentreerd met je vingers boven de pauze en record knop, terwijl je met je andere hand het juiste nummer op de cd- of platenspeler start. Je hebt niet meer te maken met een kant A en een kant B, waarop je verschillende moods kunt zetten. Je bent niet meer aan tijd van 30 of 45 minuten gebonden, wat overigens helemaal verdwenen is met de komst van de MP3-speler. Deze ontwikkeling is killing voor de mix-tape, daar de shuffle functie een eind maakt aan alle noeste compileerarbeid. Echt, het is gewoon anders.

Pause-record-play

Maandcompilaties
Ondanks het grote verschil ben ik op een gegeven moment ook gezwicht voor de pc en cd-invasie en heb ik de cassetterecorder de deur uit gedaan. Tenslotte zitten er wel heel veel voordelen aan de nieuwe technologie. Vanaf dat moment heb ik trouw elke maand een compilatie-cd samengesteld. Een maandelijkse verzameling nummers van die periode, vermengd met tijdloze klassiekers. Deze maandcompilaties zijn waardevolle tijdsmonumenten geworden. De nummers en volgorde van die cd’s zijn helemaal van toen. Bijzonder! Ik doe dit nog tot op de dag van vandaag, zij het met een ruimere frequentie. Uiteraard zijn deze mix-cd’s ook gemaakt met in mijn achterhoofd ze aan anderen te laten horen. Het grootste deel van mijn maandcompilaties is dan ook enthousiast gekopieerd, wat ik beschouw als een compliment.

Mixwit
CD of casettebandje, een goeie compilatie maken blijft een vak apart. Of zoals Rob Fleming het zegt: The making of a great compilation tape, like breaking up, is hard to do and takes ages longer than it might seem. Dat het leuk is om te doen staat buiten kijf. Iedereen zou het moeten doen. Groot was dan ook mijn blijdschap toen ik stuitte op het kersverse Mixwit, een website helemaal gericht op het samenstellen van je eigen mix-tape!

De perfecte samensmelting van het goeie ouwe gevoel van een cassettebandje met de modernste ontwikkelingen op het web. Okee, het is geen echt cassettebandje en verre van analoog, maar hey, Mixwit is cool. En bovendien kun je je mix delen met de hele aardkloot. Je vindt er inmiddels zo’n 1000 mix-tapes, samengesteld door muziekliefhebbers over de hele wereld. Ontzettend leuk om te zien maar vooral horen voor welke muziek en volgorde mensen hebben gekozen. Het afspelen van jouw of andermans compilatie wordt gevisualiseerd door een heus cassettebandje, welke je naar believen kunt pimpen en in z’n geheel op je site kunt plaatsen.

Uiteraard heb ik hier ook een mix-tape samengesteld. Hierop alle nummers die voorbij kwamen en komen in mijn MP3 rubriek.

Muxtape
Een soortgelijk initiatief -de nostalgische nood was blijkbaar hoog- is Muxtape. Deze Amerikaanse website, pas sinds een maand in de lucht, stelt de gebruikers in staat om MP3′s te uploaden en zo ook een eigen mix-tape kunnen maken. Geen cassettebandje dat letterlijk afspeelt, zoals op Mixwit, maar een overzichtelijke lijst met nummers die per stuk als streaming audio te beluisteren zijn. Nadelen zijn dat je het volume niet kunt regelen of door de nummers kunt skippen (maar dat kon ook niet bij een bandje!). Wel een stuk gebruiksvriendelijker dan Mixwit.
Hier ook een speciale MennoBlog mix-tape in wording. Luister!

Oud en nieuw
Het is leuk om te zien dat er naast Last FM steeds nieuwe initiatieven ontstaan om muziek op een leuke manier aan de man te brengen én te delen (denk ook aan Fabchannel, de 3voor12 Luisterpaal, MySpace, Jamendo). En dat het goedkomt met het vertrouwde compilatiegevoel geloof ik wel. Desnoods neemt het een plekje in naast al het geshuffle. Want het cassettebandje mag dan wel zo goed als dood zijn (en zelfs bijna vergeten), sites als Mixwit en Muxtape komen verdacht dicht bij de tijden van het kneuterige analoge samenstellen van mix-tapes. Ze benadrukken het belang van een goeie compilatie. En ja, dat is bijzonder in deze tijd van iPod’s en de shuffle-generatie. Oud en nieuw komen op een mooie manier samen en maken jong en oud blij. Ben benieuwd wat Rob Fleming ervan had gevonden.

Is there a storm coming or are we just another shower,
Is this a storm warning,
Has someone just cut the power,
Is there a storm coming or are we just another shower,
Is there a storm coming, coming, coming.

I Am Kloot – Storm Warning (3’59”)

[See post to listen to audio]

Natural History (2001)

Geloof het of niet, maar niet elke plaat van de man is briljant. Nee, echt niet. Kijk, over de albums van Bowie in de jaren ’70 kunnen we kort wezen: stuk voor stuk goed tot zeer goed tot briljant. Dat weten we allemaal; is een feit. ‘Ziggy Stardust’ (1972) pronkt immer hoog in de muzieklijstjes en persoonlijk trek ik ‘Low‘ (1976) ook zeer goed. Maar over dit decennium ga ik het nu niet hebben. Het zijn de jaren ’80 waar Bowie op muzikaal gebied grandioos de mist in ging. Okee, hij groeide op commercieel vlak uit tot een superster en verdiende eindelijk ook zelf eens wat, maar ‘Tonight’ (1984) en ‘Never Let Me Down’ (1987) accepteer ik als groot Bowie-fanaticus gewoonweg niet. Ze bestaan, maar daar is alles mee gezegd. Gelukkig krabbelde de man eind jaren ’80 weer omhoog met ‘Tin Machine’ (1989), een stevige rockplaat die ik zeer acceptabel vind, maar waarover de meningen nogal verschillen. En daarna kwam het helemaal weer goed, zeker toen Bowie in 1995 met het zeer sterke ’1. Outside’ kwam. De meest recente platen, ‘Heathen’ (2002) en ‘Reality’ (2003) laten zelfs de jaren ’70 weer opleven.

Tonight

Nee, de Bowie voor en na de jaren ’80 zit gebeiteld. Het is dat a-muzikale, inspiratieloze en foute decennium, waarin artiesten als Rick Astley en Modern Talking floreerden. Brr! Ook een held als Bowie had moeite met op niveau blijven en kwam in 1984 met ‘Let’s Dance’. Op zich een geinig album, maar kom op, het is niets vergeleken bij eerder werk. Okee, er staan leuke deuntjes op, maar het is niet meer de oude Bowie. Nou ja, foutje, kan gebeuren. Iedereen maakt wel eens een slippertje. Maar Bowie maakt nog twee slippertjes! Let’s Dance, Tonight en Never Let Me Down zijn stuk voor stuk slappe platen. En het ergste is dat de man in 1987 ook nog eens een afgrijselijke theatrale en bombastische stadiontournee plant waar als deze nummers live ten gehore gebracht worden. Gelukkig gruwelt Bowie er nu zelf ook bij, maar poe, wat was hij de weg kwijt.

Maar…Bowie zou Bowie niet zijn als hij door de felroze en groene walmen van de lamgeslagen jaren ’80 ook niet wat moois zou produceren. Luister eens door de schelle en vet aangezette drumbeats van een nummer als ‘Absolute Beginners’ (1986) heen. Da’s een prima lied! En ook ‘This is not America’ (1985) staat nog als een huis. Beide nummers speelde hij in 2000 voor het eerst weer live en in deze ietwat gemoderniseerde versie klonken ze nog immer als muziek in de oren.
Maar van dat ene album, die grote misser, die zwarte bladzijde in Bowie’s carriere, de draak die Tonight heet, kwam zowaar ook iets moois. Naast muzakdeunen als ‘Don’t Look Down’, ‘Tumble and Twirl’, de titeltrack ‘Tonight’ (met Tina AAARGH! Turner) en de Beach Boys cover ‘God Only Knows’, die enkel antiperistaltische bewegingen oproepen, staat er ook een pareltje op de plaat. De ultieme outsider. Het lichtpuntje in de grauwe duisternis: ‘Loving the Alien‘.

Tonight single

Lovin the Alien is mooi, lief, vreemd, hypnotiserend, sfeervol en episch. Daarnaast is het een echt Bowie liedje. Het nummer klopt gewoon. Ietwat overgeproduceerd (geheel volgens de trend van de jaren ’80 overigens) en vet aangezet, maar desondanks een prachtig stukje muziek én lyrics. Het nummer is geen herhaling van eerdere space thema’s van Bowie, maar een persoonlijk en emotioneel relaas tegen geforceerde en georganiseerde religie, de “awful shit we had to put up with because of the church”. De bijbel vertelt niet enkel de waarheid, zegt Bowie, die pleit voor harmonie tussen religies, voornamelijk Islam en Christendom.
Tijdens de Reality-tour in 2006 zong Bowie het nummer voor het eerst sinds de nare Glass Spider tournee van 1987, enkel begeleidt door sprookjesachtig gitaarspel. Ondergetekende had kippenvel op de meest onvoorspelbare plekken.

Ik raad je aan het nummer eens te beluisteren. Vergeet de jaren ’80 context en luister naar de muziek, naar Bowie’s stem en de tekst. Eventueel kijk je de videoclip ook eens, maar die voegt mijns inziens niets toe. Enjoy!

David Bowie – Loving the Alien (1985) (7’11”)

[See post to listen to audio]

Lewis Carroll (Charles Lutwidge Dodgson) was hier een meester in. LSD, de drug en vooral de gevolgen ervan, waarmee zijn bekendste verhaal, Alice in Wonderland, vaak wordt geassocieerd, was er nog niet in de tijd dat hij het schreef. Wel scheen de man last te hebben van zware migraine aanvallen en bijbehorende hallucinaties. Bewust of niet, het overbekende verhaal van Alice is sinds zijn verschijning in 1865 het ultieme verhaal over het vluchten naar een andere realiteit. Het boek, dat oorspronkelijk ‘Alice’s Adventures in Wonderland’ heet, en diens opvolger, Through the Looking-Glass (1871), zijn wereldberoemde meesterwerken en staan aan de basis van de populaire cultuur in de moderne westerse maatschappij. Zonder Alice geen Matrix films van de Wachowski broers, ‘I Am the Walrus’ van The Beatles, de spannende verhaallijn in Lost of schilderijen van Salvador Dali.

Illustratie van John Tenniel uit Alice’s Adventures in Wonderland

Het Alice-verhaal van Carroll is gebaseerd op een écht meisje die Alice Lidell heette. De schrijver maakte op een middag een boottocht met de 10-jarige Alice en twee andere meisjes (toen kon dat nog) aan wie hij een verhaaltje vertelde om de tijd te doden. De meisjes vonden het prachtig en Carroll schreef het allemaal op. Het boek werd later voorzien van de onsterfelijke en nog immer schitterende illustraties van John Tenniel. Vanaf het begin werd Alice een immens succes. Het vervolg (letterlijk een spiegelbeeld van het eerste deel) verkocht zelfs nog beter. Inmiddels is het verhaal in 125 talen vertaald en bestaan er over de honderd verschillende edities van het boek, die vaak bestaan uit een bundeling van de twee verhalen. Carroll is na Shakespeare de meest geciteerde auteur.

Disney’s Alice
In 1951 verscheen de Disney-animatie Alice in Wonderland. De film maakte van Alice het knappe blonde meisje in blauwe jurk met wit schort, zoals velen haar nog altijd zien en gaf in feite het startschot voor Alice als cultureel icoon en het verhaal (met elementen uit beide boeken) fungeerde als fundament voor alle mogelijke uitingen in de media, zoals muziek, schilderkunst, opera, toneel, games, ballet, televisie en film. En dit terwijl de animatiefilm eigenlijk oude koek was. Het verhaal was reeds drie maal eerder verfilmd, in 1903, 1933 en 1951.

Acht maal Alice in een verfilming. Van links naar rechts, van boven naar onder:
1903, 1933, 1951, 1972, 1976, 1985, 1988, 1991

Alice als cultureel icoon
Vanaf 1951 ging het hard met het kleine meisje. Net als in het verhaal groeide haar status als kool. Na de Disney verfilming volgden niet minder dan tien films gebaseerd op Carrolls boeken. Noemenswaardig zijn de soft-pornografische musical verfilming uit 1976, de versie uit 1985 met Sammy Davis Jr. als rups (caterpillar) en de 1988 versie van de Tsjechische animator Jan Svankmajer. In de hoogtijdagen van de flowerpower komt de Amerikaanse band Jefferson Airplane met het nummer ‘White Rabbit’ (1967) waarin niet alleen Alice bij naam wordt genoemd, maar ook de dormouse, de caterpillar, the Red Queen en the White Knight. Het nummer is een ode aan Carrolls verhaal, maar ook een sneer naar de moeders die lieflijk voorlezen uit Alice die van alles inneemt dat haar voorkomen en visie beïnvloed en dan verbaasd zijn dat hun kinderen later ook naar geestverruimende middelen grijpen. Het lied dat overduidelijk over drugsgebruik gaat, kwam probleemloos door de censuur van de radio. Feed your head!

MP3: Jefferson Airplane – White Rabbit
[See post to listen to audio]

Down the rabbit-hole
Witte konijntjes met haast, de rabbit-hole, het malle theeclubje, de pijprokende rups, de walrus en de timmerman, de spiegel als entree, het oplossen van raadsels en puzzels, het levende kaartenspel en schaakspel, de egg-man. De invloed van Alice in Wonderland is onherroepelijk en onvermijdbaar aanwezig in alle facetten van onze samenleving. Het vormt de basis voor ontelbaar veel films, muziek en literatuur. Het is simpelweg overal en begint zo langzamerhand de bijbelse referenties naar de kroon te steken. Alice als concurrent voor Jezus; het moet niet gekker worden.
Als er honderden, zo niet duizenden werken op je boeken zijn geïnspireerd, er een syndroom naar jouw creatie is vernoemd, filosofen Alice’s woorden citeren, het ‘lolita-complex’ terug is te voeren naar Alice en ‘down the rabbit-hole’ een ingeburgerde term is geworden voor heroïne in je ader spuiten, ja, dan heb je wel een indruk achtergelaten.

Hihi: KES

Er wordt vaak beweerd dat Caroll zelf een fervent opiumgebruiker was, wat wellicht zijn vreemde fantasieën verklaard. Maar zoals gezegd kunnen het ook zijn migraine aanvallen zijn geweest. Ook worden er vraagtekens gezet bij zijn fascinatie voor kinderen. Het ging zelfs zo ver dat hij graag naaktfoto’s van kleine meisjes maakte. Daar kwam wijlen Wacko Jacko niet mee weg. Hoe dan ook, om een verhaal als Alice te schrijven moet je ook wel een beetje een verdraaide geest hebben. Carroll stond in elk geval bekend als groot liefhebber van surrealisme en het onderbewuste. Eén iemand moet de eerste zijn en dat wordt hem in grote dank afgenomen.

Invloeden
Want zonder Alice geen Matrix (1999) waarin Neo het witte konijn volgt, net als Donnie Darko (2001) overigens. Die valt ook in slaap voordat hij achter een man in konijnenpak aansjokt. En wat dacht je van ‘Lost’, waarvan de vierde aflevering van seizoen 1 zelfs ‘White Rabbit’ heet en de laatste van het derde seizoen ‘Through the Looking-Glass’. De eerste Resident Evil film (2002) is zelfs helemaal gebaseerd op Alice. Niet voor niets draagt de hoofdpersoon haar naam, wordt het T-virus getest op een wit konijn, bieden spiegels de toegang tot een ondergronds lab, kijkt een personage telkens op zijn horloge (net als het konijn) en heet de grote vijand ‘Red Queen’ die Alice aanspoort om iemand te onthoofden (“off with her head!”). En zo zijn er meer films die Alice als basis hebben: Labyrinth (1986), Spirited Away (2001), Mirrormask (2005), Pan’s Labyrinth (2006) gaan allemaal over een jong meisje in een fantasiewereld die puzzels moet oplossen en/of opdrachten uitvoeren.

Sarah in Muppetland. Jennifer Connelly en David Bowie in ‘Labyrinth’.

In de popmuziek zijn Alice’s invloeden ook ontelbaar. Beatle John Lennon was een groot fan van het verhaal en baseerde ‘I Am the Walrus’ (1967) er op. Het was ook niet toevallig dat hij later in New York vlakbij Central Park ging wonen waar bronzen beelden van talloze Alice-karakters staan.

Alice in Central Park

Ook staat Carroll op de cover van het album ‘Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band’ (1967). Het is ook niet moeilijk te gissen waar de band Alice in Chains hun naam vandaan heeft. Marilyn Manson noemde een van zijn albums ‘Eat me, drink me’ (2007) naar de cake en drank die Alice inneemt en is bezig met een film gebaseerd op het leven van Lewis Carroll (klikkerdeklik). En laten we vooral Tom Waits niet vergeten, die een heel album opnam, Alice (2002), met nummers voor een toneelbewerking van Alice. De mooiste videoclip geïnspireerd op Alice is toch wel die van Tom Petty: ‘Don’t come around here no more’ (1982), welke een doodenge ‘tea-party’ laat zien:

In 2000 verscheen een computergame getiteld American McGee’s Alice, een horrorvariant op het Alice verhaal, welke in de pijplijn zit voor een filmvariant. Een prachtig stripboek is Alice in Sunderland van Bryan Talbot en de Franse tekenaar Gotlib verstripte het verhaal ook, waarin hij Barbarella (1968) vermengt met Alice. Barbaralice werd nogal een erotisch getint verhaal. Enfin, ik kan nog wel even doorgaan. Een overzicht van Alice in de media is hier te vinden.

Vlnr. promotie-illustratie voor American McGee’s Alice, een volwassen Alice
wordt bruut genomen door de onzichtbare kat in Gotlib’s Barbaralice, cover van Alice in Sunderland

Alice als cultureel fenomeen
Hoe je het ook wendt of keert, Alice is alom geïntrigeerd in alle culturele facetten van onze maatschappij. Het verhaal van Lewis Carroll en de tientallen karakters, citaten en symboliek is gewoon goed geworden en niet meer weg te denken in onze westerse manier van denken. Het is al zo ver dat als je een wit konijn in een film ziet, je automatisch een link legt met het Alice verhaal, waardoor de tekst een diepere betekenis krijgt. Net als verwijzingen naar het het oude en nieuwe testament alom aanwezig zijn in onze samenleving (jeetje = verbastering van Jezus), wordt ook Alice je onbewust door de strot gedrukt. Daarom pleit ik ervoor dat het basisonderwijs, naast bijbelstudie, ook Alice-studie doceert op school. Op z’n minst is het verplichte kost voor een kleuter. Alice als nieuwe messias. Dat zie ik Harry Mullisch nog niet bereiken.

Tot slot een fraaie link naar het originele handgeschreven én geïllustreerde Alice boek van Lewis Carroll himself.

Trailer Alice in Wonderland (2010)

Het was een tijd niet duidelijk of Tim Burtons Alice in Wonderland in Nederland in de bioscoop te zien zal zijn. Inmiddels hebben alle bioscopen hun boycot opgegeven en draait de film vanaf 10 maart.

Dit artikel schreef ik op 18 februari 2008 op deze site en op 25 februari 2010 als bijgewerkte versie voor Eeuwig Weekend. Beide versies zijn nu up-to-date

Zo geschiedde dat ik met een reeks zeer mooie liedjes kennismaakte. Veel titels vergat ik op te schrijven (het was ook wel erg donker in de zaal), maar genoeg onthield ik wel. Zo was er het schitterende ‘It makes no difference’ van The Band, of een mooi ‘Reason to believe’ van Marianne Faithfull. Of Nick Lowe, ken je die nog? Het meest overtuigend vond ik echter een nummer van Cat Stevens, ‘The Wind’ uit 1971, welke in 2000 niet geheel ontoevallig op de soundtrack verscheen van ‘Almost Famous’, één van mijn favoriete muziekfilms. Het werd deze avond vertolkt door de talentvolle Koole. Minstens zo mooi, maar niets haalt het bij de originele versie van Cat Stevens, die inmiddels door door de islam bekeerd als Yusus Islam door het leven gaat. De tekst gaat dan ook over zijn zoektocht naar spiritualiteit en het lot, de ‘reis’ zoals hij het zelf noemt. Enjoy!

Cat Stevens – The Wind (slechts 1’39”)

[See post to listen to audio]

Jij nog relatief onbekende nummers die het waard zijn door velen gehoord te worden?