Max Laadvermogen was een jeugdserie die de VPRO uitzond in het Villa Achterwerk blok, ‘s ochtends van 9 tot 11 uur. Max Laadvermogen dateert alweer uit 1986. Dit wetenschappelijke kinderprogramma bestond uit een gespeeld gedeelte, met René Groothof als amateur uitvinder en fan van wetenschappelijke proefjes, en een serieus gedeelte waarin bioloog Midas Dekkers een minicollege gaf.

Ik was een megagrote fan en zat aan de buis gekluisterd als Max Laadvermogen weer voorbij kwam. De VPRO verkocht destijds ook een boekje met alle proefjes van Max. Die heb ik nog steeds. Tot mijn grote spijt toen, bleef het helaas maar bij 13 afleveringen. Tot mijn grote spijt nu is de serie nooit meer herhaald of op dvd uitgebracht. En zover ik weet ligt dat ook niet in de planning. En dan werk ik zelf notabene bij de VPRO.

Twee bladzijden uit Proefjes en (be)vindingen van Max Laadvermogen

Maar geen nood. Ik had een vooruitziende blik. Of beter: gehoor. Want nerd als ik toen al was heb ik de audio (!) van een aantal afleveringen van Max Laadvermogen opgenomen. Letterlijk met een cassetterecorder voor de mono-speaker van de 16-kanaals Sharp televisie! Kon ik de uitzendingen lekker terugluisteren op mijn walkman in bed. Dit deed ik overigens ook met films. Jim Hensons Labyinth kan ik nog altijd zin voor zin meepraten.

Enfin. Hieronder de leader van Max Laadvermogen. Enjoy!

[See post to listen to audio]

Ook erg fijn is het nieuws dat deze strip reeks as we speak verfilmd wordt in de US. Het wordt een tv-serie, geschreven en geregisseerd door Frank Daramont (regisseerde eerder juweeltjes als The Shawshank Redemption, The Green Mile en recentelijk The Mist). Dat belooft veel goed. Dat doen ook de foto’s en video’s die zo af en toe worden vrijgegeven op het wereldwijde web.

Daramont is een groot zombiefan en wilde altijd al eens een film maken met zombies. In onderstaand filmpje laat hij weten trouw te blijven aan de traag lopende zombies van zijn grote voorbeeld George Romero. Vette pech dus voor liefhebbers van zombies 2.0 (de rennende variant).

Strompelende zombies dus. Hier krijgen de vertolkers zombieles:

Op IMDB is een deel van de cast al bekend gemaakt. Zie zien we Andrew Lincoln (die gast die verliefd was op Keira Knightly in Love Actually) als hoofdrolspeler Rick Grimes en Dr. Sara Tancredi uit Prison Break, Sarah Wayne Callies als zijn vrouw Lori.

Daramont: “we hope to do for zombies what Mad Men has done for advertisers”. Grootse verwachtingen. Oktober zou de reeks klaar moeten zijn. Ik kan niet wachten. Tot die tijd houdt deze site (inclusief podcast!) me zoet: The Walking Dead podcast.

En om het feest helemaal compleet te maken: het boek uit 200 Pride and Prejudice and zombies wordt óók verfilmd!

En de verkiezingsavond begon nog wel zo leuk. In Desmet Studios te Amsterdam waar de alternatieve verkiezingsavond van de VPRO werd opgenomen voor tv en internet. Ondergetekende zat in het publiek en amuseerde zicht kostelijk. Mijn 15 minutes of fame zijn ook terug te zien. Voor al mijn fans. Trek ik mij ondertussen even de komende jaren terug.

Wat is dat dan allemaal wel niet, The Killing?
Wel, Forbrydelsen is een misdaad/politieserie waarin een moord op een 19-jarig blond meisje, Nanna Birk Larsen, centraal staat. Net als in Twin Peaks, want ook hier begint de reeks met de vondst van haar levenloze lichaam. Rechercheur Sarah Lund bijt zich vast in de zaak, samen met haar opvolgster Jan Meyer. De serie volgt verder de ouders van het meisje en de politicus Troels Hartmann die in een politieke strijd verwikkeld zit om het burgermeesterschap. Helaas voor hem lijkt de moordzaak rechtsreeks naar hem en zijn campagneteam te leiden.

Links Laura Palmer uit Twin Peaks en rechts Nanna Birk Larsen uit The Killing.
Beiden onder de groene zoden.

Maar wat maakt de serie dan zo bijzonder?
Veel. Ik zal je vier redenen geven.

1. Plottwists
Zoals het een echte whodunit beaamd, zit ook The Killing vol plottwists. Sta je de ene aflevering nog 100% achter een persoon, een uur later verdenk je ‘m van brute moord en verkrachting. Net zo makkelijk. Niemand is te vertrouwen, dat kun je wel stellen. Cluedo op z’n Deens. Met een snufje 24. Een prachtig intelligent en gelaagd scenario.

Politieke tegenstanders, met rechts Hartmann

2. Sfeer
The Killing ziet er zeer sfeervol uit. De reeks is in kleur maar zwart-wit zou ook niet misstaan. Buiten is het vaak donker, maar altijd somber. De personages lachen ook amper. Niet zo vreemd gezien de kou (het is november) en de ernst van de zaak. Het draagt in positieve zin bij aan de trieste beleving en look en feel van de serie. Kopenhagen op z’n grijst.

3. Karakters
Misschien wel het grootste pluspunt van de serie. Elk karakter is tot in de kleinste details uitgewerkt en als kijker identificeer je je zonder problemen met ze allemaal. Heel bijzonder dat een serie zo uitgebreid aandacht besteedt aan het rouwproces van ouders en hoe ze pogen het leven weer op te pakken. In 20 uur heb je daar dan ook wel de tijd voor. De traan wordt afgewisseld met een lach na het horen van de dialogen tussen de rechercheurs Lund en Meyer. Twee tegenpolen van jewelste. Werkt altjid!

De vader van Nanna Birk Larsen

4. Het is niet Amerikaans
Een verademing om eens niet de gelikte Amerikaanse koppen met strakke witte tanden te zien, maar échte mensen met échte gevoelens. Geen bordkartonnen karakters maar mensen met oprechte gevoelens. Ook de vertelwijze is niet-Amerikaans, maar eh Deens. Verwacht onverwachte wendingen! Oh, en Deens is best een mooi taal. Zeker intrigerend.

En zo zijn er nog wel meer redenen, hoor. De muziek is bijvoorbeeld ook om te snijden:

[See post to listen to audio]
(hier te downloaden)

Maar bovenstaande redenen springen eruit. Ga ‘m kijken. Ervaar de avonturen van de nicotinekauwgomkauwende Lund in haar eeuwige wollen truien in dit eerste seizoen van The Killing. Een tweede reeks wordt op het moment uitgezonden in Denemarken.

The Killing is verkrijgbaar in een 5 disc dvd-box en is bijvoorbeeld op de site van De Volkskrant te bestellen

Gabriel Byrne (een acteur die ik al hoog had zitten na zijn sublieme rollen in The Usual Suspects en Stigmata. Een tweede Al Pacino. Mag ik dat zeggen? Ja dat mag ik zeggen) vertolkt psychiater Paul Weston die elke week dezelfde vier patiënten aanhoort (in Amerika werd de serie werkdagelijks uitgezonden). De vijfde dag gaat hij zelf in treatment bij een bevriende therapeut, want al die zware verhalen gaan je niet in de koude kleren zitten (“I’m losing patience with my patients”).

De HBO serie heeft alles mee: ijzersterke acteurs, intelligent scenario, de juiste muziek, prima montage, maar vooral uitstekend camerawerk. Twee mensen tegenover elkaar, pratend. Dat kan al snel boring as hell worden. Gelukkig is dat het geenszins en dat ligt echt niet alleen aan het acteerwerk. De camera is een derde persoon. Net zo aanwezig als de zielenknijper en de hulpwillende en verantwoordelijk voor de helft van de intensiteit. Als kijker zit je er bovenop. Mediumshots worden afgewisseld met extreme close-ups en een subtiele zoom zuigt je langzaam maar zeker in de wereld van de hoofdpersonen.

Camera-as
De afleveringen van In Treatment zitten uitermate vernuftig in elkaar. In principe is elk half uurtje hetzelfde, patiënt X zit tegenover de psychiater en vertelt zijn verhaal en elke sessie heeft rond een minuut of 15 een kwinkslag. Dan start er heel zachtjes een muziekje. Er gebeurt iets. De patient heeft een doorbraak of de psychiater komt met een onverwachte analyse. De camera speelt op zulke momenten mee en overschrijdt de camera-as (de denkbeeldige lijn die loopt tussen de twee personen).
Een voorbeeld uit aflevering 5, de tweede sessie met Laura. Na een kwartier krijgt het gesprek een twist. Paul legt een gevoelig punt bloot en de sfeer veranderd. Een kwartier lang vond het gesprek plaats met de kijker aan de ene kant van de as (screenshot 1 en 2) en plots staat ‘ie aan de andere kant (screenshot 3 en 4). Iets wat absoluut “not done” is, heb ik geleerd toen ik Camera studeerde aan de Filmacademie. Nimmer overschrijd je de camera-as, want dat wekt verwarring. En laat dat nu precies de bedoeling van de regisseur zijn!

In minder drastische gevallen wordt deze switch eerst aangekondigd door de camera die langzaam over de grens rijdt. Het betekent echter altijd verandering.

Alleen hierom al is het kijken naar In Treatment een genot. Maar het is natuurlijk ook het voyeuristische aspect. Lekker meegluren bij de sessies van een psychiater. En het volgen van de ontwikkelingen, de doorbraken, de bekentenissen en de problematieken. Intelligente soap. Vijf dagen in de week, negen weken lang. Als je het via de beeldbuis volgde natuurlijk. Inmiddels ben ik bij aflevering 20 en zijn alle patiënten vier keer langsgekomen. Ik ben nog niet eens op de helft. Seizoen 1, alweer van januari 2008, telt namelijk 43 afleveringen. En dan is er ook nog een tweede seizoen en een derde is in de maak. Prachtige televisie. Na deze winter heb ik therapie nodig.

Wim de Bie is na de tv werkzaamheden verder gegaan op het net middels zijn weblog Bieslog. Hier publiceerde hij dagelijkse blogs en nam hij audio- en videosketches op welke in (inmiddels lage kwaliteit) RealAudio bestanden te beluisteren en bekijken waren. Ook dit is nog allemaal terug te halen op de site die op 13 mei 2008 na ruim zes jaar ophield te bestaan. Tijd voor nieuwe uitdagingen, liet de hoofdredacteur weten.

Wim ging als afsluiter nog heel even bloggen voor het Crossing Border festival op een speciaal voor hem ingericht weblogje. Een WordPress blogje! En daar was Wim nog niet bekend mee. Tijd dus voor een mini-cursus WordPress. En laat ondergetekende daar nu verantwoordelijk voor zijn bij de VPRO. Dus daar zat ‘ie. Wim de Bie. Naast me aan mijn bureau, keurig en rustig mijn instructies tot zich nemend, terwijl ik na elke zin hyperventilerend besefte wie er nou wel niet naast me zat. Wim de Bie! Een grootheid uit mijn jeugd en huidige leven.

Een bijzonder moment.

Een deel van de Bieslog audio en video wordt nog steeds als podcast aangeboden en is erg de moeite waard. Vooral ook de video’s van Coby de invaluitzendkracht in de zorgsector (Annet Malherbe). Ik raad je aan dit ook zeker eens te beluisteren en te bekijken. Hieronder een voorbeeld. Wim is verkouden. Lastig, maar het heeft wel een zeer coole bijkomstigheid!

[See post to listen to audio]

Ook speciaal zijn de flarden van televisieprogramma’s die ik opnam. Meerdere malen zapte ik langs onze 16-kanalen tellende televisie met Play en Record op de taperecorder ingedrukt. Het levert, zeker in retrospectief, een fraai tijdsbeeld op. Liedjes van toen, reclames en opvallend veel tekenfilms; het was zeker in de ochtend dat ik het allemaal opnam.

Luister mee! Televisie anno 1988!
(met excuses voor de overal doorheen tetterende parkiet)

Fragment 1, waarin ik de animatieserie M.A.S.K. en de debuutsingle ‘Perfect’ van Fairground Attraction herken. Misschien ook een stukje Scooby Doo? Wat herken jij?

[See post to listen to audio]

Fragment 2. Wat is dat eerste stuk? Een make-over programma? Toen al? En ach, daar zul je Mel & Kim hebben. En wat is die cartoon? Heathcliff wellicht? Het fragment eindigt met ‘Stay on these roads’ van A-Ha.

[See post to listen to audio]

Fragment 3. “Temperatuur is goed. Wasmiddel is fout. Voor zulke mooie dingen moet u Dreft hebben”. Prachtig! En wie is de man aan het begin? Fred Oster? Willibrord Frequin? Zeg het me!

[See post to listen to audio]

En tot slot fragment 4. Ja! Dat is He-Man! “By the power of Grayskull!” Wat horen we verder? Een Blue Band reclame, de ‘European Top 40′ en de ‘Supertimeclub’? Wat was dat? En weer cartoons. Maar welke. Het eindigt in elk geval met Jem.

[See post to listen to audio]

Jij?

VPRO:

[See post to listen to audio]

ELO:

Lekker nummer trouwens.

Ja, je wordt er al kapot mee gespamd en nu ook nog effe hier. Maar hey: tis wel een goed doel. Op 1 april 2009 wordt van alle publieke omroepen namelijk het aantal leden geteld. Op basis daarvan wordt bepaald hoeveel zendtijd elke omroep krijgt. Door lid te worden van de VPRO voor slechts 6 euro 80 help je VPRO-titels als In Europa, Tegenlicht, 3VOOR12, Boeken, Metropolis, Noorderlicht, Holland Sport, Over Vaders en Zonen, 24 Uur met, Draadstaal, Cinema.nl en Van Moskou tot Magadan te blijven bestaan

Daarbij, je kan een dvd van Rembo en Rembo uitkiezen als kado!

Word nu lid van de VPRO!

In deze tijd van financiële krapte komt de Britse televisie met een 3-delige documentaireserie over de kredietcrisis. Het eerste deel, ‘Banks and how to break them’, behandelde de rol die banken spelen in de grootste financiële chaos ter wereld. De charismatische econoom Evan Davis (denk aan de oudere broer van Bond-acteur Daniel Craig, maar dan een tikkie loensend en met minder haar), tevens presentator van dat andere BBC programma Dragon’s Den, praat 60 minuten een programma aaneen over pittige materie. Nu ja, laat ik gewoon eerlijk zijn: ik snap de ballen van de oorzaken, gevolgen, en risico’s van de huidige kredietcrisis. Ik heb oprecht geprobeerd me er de afgelopen maanden in te verdiepen maar op een of andere manier schoten mijn gedachten na een minuut of twee alweer naar de puzzel die ik met Lara Croft aan het oplossen ben in Tomb Raider Underworld. Davis is er gisteren wonderwel in geslaagd mijn aandacht een uur (ik herhaal: een uur!) vast te houden.

Evan Davis

BBC
Hoe flikken ze het toch altijd weer, die Britten. Wat maakt hun programma’s, hoe simpel ook, zo goed? Ik weet het niet. Het valt wel op dat de presentatoren altijd op hun plek zijn. De juiste man in het juiste programma! Altijd geestig, intelligent, charismatisch, vakkundig. Neem Stephen Fry in QI, Jeremy Vine in Eggheads, Anne Robinson in The Weakest Link, Jeremy Clarkson, Richard Hammond en James May in Top Gear en om over Jonathan Ross nog maar te zwijgen. Ray Cokes was er overigens ook één, al was hij VJ bij MTV in de jaren ’90. Evan Davis misstaat geenszins in dit rijtje. Je hangt aan z’n lippen als hij het heeft over hypotheken, leningen, aandelen, investeringen en meer van dat soort saaie zaken.

The city uncovered with Evan Davis

Beeldtaal
Een andere kracht van het programma The city uncovered with Evan Davis (en andere documentaires van de BBC) is de wijze van het aan de man brengen. Zo worden de talking heads tot het minim beperkt. De geïnterviewden komen niet langer dan een halve minuut aan het woord, waarna er weer spannendere zaken in beeld worden gebracht. Ook praat Davis de aflevering, naast de voice-overs, aan elkaar op de locatie zelf. En dat zijn niet de minste plekjes. Kosten noch moeite worden gespaard om Davis zijn zegje te laten doen in Washington, Londen, Venetië en New York. En daar schieten de Engelse cameramannen mooie plaatjes. Maar de grootste aantrekkingskracht zit ‘m toch wel in de visualisatie. Het illustreren van hetgeen besproken wordt. En dat gebeurt op zo’n inventieve manier dat het wel móet boeien.
Voorbeeldje. Hoe illustreer je de wijze hoe de Lehman Brothers en Northern Rock banken om zijn gegaan met het lenen en betalen van hypotheken? Gewoon door de banken zelf, de immense wolkenkrabbers, bij nacht te filmen en via een computeranimatie de lichtjes aan en uit te schakelen. Zie een prachtige grafiek die niet treffender had kunnen worden vormgegeven.

Richard Fuld, de hoge baas van Lehman Brothers Holdings.
Volgens CNN een van de grootste schuldigen aan de huidige kredietcrisis. Foto: Reuters Pictures

Maar er zitten meer grapjes in de serie, die alles met de combinatie beeld en voice-over te maken hebben. Nog een voorbeeldje: Davis heeft een gesprek met een hondenbezittende professor. Dan is er een shot van de twee al pratend aan de wandel met de hond en een subtiele voice-over die de woorden ‘aan het lijntje houden’ bevat. Zo zit de serie uitstekend voorbereid en subliem nabewerkt vol met prachtige beeldtaal, welke me overigens ook deed denken aan weer een andere BBC documentaireserie: How Art made the World. Met wéér zo’n sjieke interessante presentator, Nigel Spivey.

Maar terug naar Evan Davis, die in klare taal de oorsprong van het woord ‘bank’ uitlegt, uiteenzet dat de term ‘rocket science’ helemaal niet misplaatst is als het op de ingewikkelde formules in de bankindustrie aankomt en het volkomen helder maakt hoe het allemaal mis kon gaan in de financiele wereld. Mij hield ‘ie in elk geval een uur lang voor de buis, iets wat écht niet makkelijk is.

De tweede en derde afleveringen van The city uncovered with Evan Davis zijn woensdag 21 en 28 januari te zien op BBC 2 om 22:00 uur Nederlandse tijd.
Mocht je in Engeland wonen dan kun je aflevering 1 hier online bekijken.

Dit artikel verscheen eerder op Eeuwig Weekend.